Od Wisły do Wisły – łączy nas Kanał Elbląski i Drwęca
długość trasy – 15.5 km
Szlak boczny
Jezioro Ewingi, powierzchnia 525,32 ha, średnia głębokość 2,3 m. Jezioro jest płytkie, zamulone, brzegi wokół niego niskie, słabo rozwinięte, podmokłe i porośnięte trzcinami. W kwietniu 2013 r. została oddana do użytku nowoczesna, ekologiczna mini przystań żeglarska, przystosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych. Wody jeziora niestety nadal są dość zanieczyszczone. Przez wiele lat pobliskie garbarnia i duża chlewnia zrzucały do toni nieoczyszczone ścieki i gnojowicę, co spowodowało eutrofizację zbiornika. Na jego dnie zalega warstwa toksycznego mułu, powstałego głównie z pozostałości po chemicznym garbowaniu skór. Ewingi były wtedy uznawane za najbrudniejsze jezioro Pojezierza Iławskiego. W latach dziewięćdziesiątych oba zakłady zamknięto. Jezioro powoli ożywa. Proces naturalnej rewitalizacji potrwa jeszcze wiele lat.
Kanał Dobrzycki to najstarszy kanał na naszych ziemiach. W 1331 r. Komtur z Dzierzgonia Günther von Schwarzburg nadał mieszczanom Zalewskim przywilej budowy i wyłącznego korzystania z kanału łączącego jezioro Ewingi z jeziorem Jeziorak. Prusowie wybudowali ten kanał do 1334 r., pokonując bardzo poważny problem jakim była różnica poziomów wody. Wówczas lustro wody jeziora Ewingi znajdowało się 3 m ponad poziomem Jezioraka. Żeglugę umożliwiała prymitywna śluza, poniżej której wkrótce wybudowano następną a po kilkunastu latach kolejną. Kanał ten po 1945 r. nie posiadał nazwy. Umknął uwadze autorom nazw nadawanych po wojnie zgodnie z rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24.10.1934 r. o ustalaniu nazw miejscowości. Nie objęła go ustawa z dnia 29.08.2003 r. o ustaleniu nazw miejscowości i obiektów fizjograficznych. Nie zwrócono na ten zabytek uwagi przygotowując rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14.01.2011 r. w sprawie uznania za pomnik historii Kanału Elbląskiego.
Nazwa używana potocznie przez żeglarzy nie widniała na żadnych oficjalnych mapach. Nazywany Kanałem Dobrzyckim, od pobliskich Dobrzyk, długo czekał… aż do 2013 r.
| km | Jeziorak – Zalewo |
| 0,0 | Początek jeziora Druzno, płyniemy wyłącznie wytyczonym szlakiem żeglugowym. |
| 0,9 | Po prawej stronie drewniany budyneczek z czerwonym dachem, przy samym brzegu – baza rybacka Węgle. |
| 3,0 | Rozpoczyna się Kanał Elbląski, po prawej, za groblą jezioro Druzno, my płyniemy Kanałem Elbląskim, po lewej stronie stacja pomp Dłużyna-Karczma i miejsce z łagodnym brzegiem, gdzie można przybić kajakiem. |
| 3,4 | Wieprz, we wsi gospodarstwo agroturystyczne „Wojciechówka” z własnym mini portem, pomost – obecnie brak WC i odbioru śmieci; miejsce na ognisko. Uwaga! Na podejściu do Wieprza bardzo daleko sięgająca płycizna (ok. 200 m) z północno-zachodniego cypla wyspy Bukowiec. |
| 4,0 | Na zachodnim brzegu, naprzeciwko południowego krańca wyspy Lipowej usytuowane jest pole namiotowe „Rożek”, dobrze wyposażone, kąpielisko i pływające pomosty. |
| 4,6 | Siemiany, wieś turystyczna położona na wysokim, zachodnim brzegu Jezioraka. Wiele pomostów i przystani, liczne bary i pensjonaty. Nowoczesna ekomarina przystosowana do obsługi osób niepełnosprawnych. |
| 5,1 | Kępy Rybackie, głębokie przejście tylko od strony Siemian, po wschodniej stronie liczne wypłycenia pomiędzy wysepkami trzcinowymi. |
| 5,8 | Bramka Płaska, czyli na zachód skręcamy na Jezioro Płaskie. Uwaga! linia energetyczna 15 kV na wysokości 16 m. |
| 5,8 | Bramka Płaska. |
| 6,4 | Zatoka i półwysep Bukowiec. |
| 6,8 | Cypel Ostry Róg, dogodne miejsce na biwak. |
| 7,7 | Wyspa Kobiecak lub Kobiecy Ostrów. |
| 7,8 | Na północny-wschód wejście do zatoki Rudnia, przy wejściu po prawej stronie dawne pole namiotowe, dobre miejsce na biwak, w głębi za drzewami ślady wsi Pomielin, założonej w 1396 r., wzniesienia kurhanów i ślady grodziska z epoki żelaza; piękny dwór Pomielin został zniszczony, gdy należał do PGR Gubławki; wiosną kajakarze mogą pokusić się o spenetrowanie małej rzeczki Dąbrówka, wypływającej przed Skitławkami na wschodnim brzegu. |
| 8,5 | Czaplak to wyspa niezwykła, od 1993 r. użytek ekologiczny (szczebel niżej niż rezerwat), wiele wspaniałych miejsc na biwak, południowy brzeg okupowany jest przez rodziny z małymi dziećmi, płycizna ok. 0,5 m sięga daleko, na południowo-wschodnim cyplu bardzo głębokie podejście, na zachodnim brzegu dogodne podejście wielką polaną. Wyspa jest piaszczysta, porośnięta młodym lasem, pierwsze nasadzenia miały miejsce w 1961 r., wcześniej Nienacki opisywał ją tak „(…) z rzadka przy brzegu łozami porośnięta, gdzie wśród suchych traw zając bieży albo lis w poszukiwaniu ptactwa się skrada”. |
| 9,3 | Cieśnina Matycka. |
| 9,7 | Na brzegu zachodnim wieś Matyty, położona na wysokim brzegu, założona w 1343 r. przez Prusa Matysa, ścieżka dydaktyczna z 10 tablicami; we wsi baza noclegowa, pola namiotowe, gospodarstwa agroturystyczne, gastronomia, baza sanitarna, pomosty stałe i pływające. |
| 10,3 | Za wsią Matyty Jeziorak przechodzi w rozlewisko otoczone trzcinami, za którymi są pola uprawne. Z prawej wyspa Polańska (Kępa) do niedawna miejsce gniazdowania kormoranów. |
| 10,5 | Na wschodnim brzegu najstarsza w okolicy wieś Polajny, założona w 1261 r. przez osadników z Turyngii, obecnie liczy tylko 2 „dymy”. |
| 12,0 | Płyniemy na północny wschód, następuje zwężenie jeziora, po czym kierujemy się na znak początku Kanału Dobrzyckiego, 200 m od wejścia w kanał po prawej stronie pomost ułatwiający położenie masztów w jachtach żaglowych, za mostem podobny pomost we wsi Dobrzyki. Przed mostem 2 linie energetyczne na wysokości 13 i 17 m. Długość Kanału Dobrzyckiego wynosi 2600 m, na początku płyniemy wąwozem (kiedyś tutaj znajdowała się śluza, jezioro Ewingi było 3 m wyżej), następnie otacza nas łagodna dolina wśród pól, dalej kanał przechodzi w dużą zatokę obrośniętą trzcinami. |
| 13,8 | Zatoka zwęża się, przez wąską bramkę wchodzimy na jezioro Ewingi. Jezioro jest płytkie (ok. 2 m) i muliste, otoczone owalną, nie zadrzewioną linią brzegową, doskonale nadaje się do uprawiania wszelkich sportów i turystyki wodnej. Przy północnej części wschodniego brzegu jeziora leży miasto Zalewo. |
| 15,5 | Dopływamy do Zalewa. Miejsce zakończenia tego etapu spływu to najstarszy port wodny w tym regionie a tuż obok najmłodsza Ekologiczna Mini Przystań Żeglarska. Wodniacy znajdą tu wszystko co potrzebują. To jedyna marina nad Jeziorakiem wyposażona w pralko-suszarki, w pełni przystosowana do obsługi niepełnosprawnych. Wiosną 2014 r. podczas targów „Wiatr i Woda w Warszawie marina w Zalewie została nagrodzona w X edycji konkursu „Przyjazny Brzeg” organizowanego przez PTTK, Centrum Turystyki Wodnej, Polski Związek Żeglarski. |
Jezioro Płaskie
długość trasy – 7.5 km
Szlak boczny
Jezioro Płaskie – północno-zachodnia część Jezioraka. Położone w obrębie Parku Krajobrazowego Pojezierza Iławskiego. Zbiornik ma nieregularny kształt, jest wydłużony z zachodu na wschód. Na jeziorze, przy południowo-zachodnim brzegu, leżą cztery podmokłe wyspy, m.in. Wyspa Stodółka, Leśny Ostrów i Wyspa Samotna. Jezioro Płaskie ma połączenie z Jeziorem Zdryńskim oraz z jeziorem Rucewo Małe. Odpływ wód następuje w kierunku południowo-wschodnim do Jezioraka. Dno jest mało urozmaicone, z maksymalnym przegłębieniem 5,7 m w zatoce południowo-wschodniej. Wybrzeże zbiornika jest w większości podmokłe i płaskie. Od strony południowej rozciąga się las, od zachodniej zabudowania i łąki.
| km | Jezioro Płaskie |
| 0,0 | Bramka Płaska, to tu zaczyna się Jezioro Płaskie. Uwaga! linia energetyczna 15 kV na wysokości 16 m. |
| 3,0 | Wyspa Stodółka, największa z kilku wysp na Jeziorze Płaskim, na dużej polanie otoczonej drzewami dogodne miejsce na biwak. |
| 3,6 | Za wyspą, na cyplu pole namiotowe Krupówka, pomosty stałe i pływające, sanitariaty i odbiór śmieci. |
| 4,5 | Jerzwałd kojarzy się większości ze Zbigniewem Nienackim (Tomasz Nowicki) i jego twórczością. Niezwykle ciekawe jest podróżowanie wokół Jezioraka z książkami Nienackiego na pokładzie, opisuje on większość z tych miejsc, na których biwakujemy. Dzisiaj dom Nienackiego (pierwszy od mostu) zamieszkuje pan Bogusław Ćwirko-Godycki, który chętnie gości jego fanów. Na cmentarzu w Jerzwałdzie znajduje się grób Nienackiego. Historię wsi poznać można z dwujęzycznych tablic rozmieszczonych w 10 punktach miejscowości. Jerzwałd to także siedziba Zespołu Parków Krajobrazowych Wzgórz Dylewskich i Pojezierza Iławskiego, w środku mnóstwo ciekawych eksponatów, obok arboretum i stara pompa strażacka „Zośka”. |
| 5,0 | Kanał Jerzwałdzki to okazja dla biwakujących w Jerzwałdzie lub na Krupówce na wyprawę kajakiem w dziki fragment kanału. To wspaniała przygoda na odcinku zaledwie 4 km, zaczynamy pod mostem na trasie Siemiany-Zalewo. Na tę wyprawę należy się udać bez bagażu, odcinek jest dziki i niekiedy trudny do pokonania. |
| 6,0 | Jezioro Twarożek, podczas budowy kanału poziom jeziora obniżono o 2 m. |
| 6,5 | Jezioro Zdryńskie, podczas budowy kanału poziom jeziora obniżono o 1 m. |
| 7,5 | Grobla końcowa nad jeziorem Karpie, obecnie niedrożne bagno. |
Uwaga
- na całej trasie obowiązuje zakaz żeglugi w porze nocnej, czyli od godziny po zachodzie słońca do godziny przed wschodem słońca